Straw Dog (Nora inu), Akira Kurosawa, 1949

 Ο «Λυσσασμένος Σκύλος», με τον αγγλικό τίτλο "Straw Dog" και αυθεντικό ιαπωνικό "Nora inu" είναι από τα πρώτα φιλμ του διασημότερου και σπουδαιότερου κινηματογραφιστή της Ασίας, Ακίρα Κουροσάβα (Akira Kurosawa). Συγκεκριμένα πρόκειται για το ένατο κατά σειρά φιλμ αλλά το πρώτο αριστούργημα του κορυφαίου Ιάπωνα σκηνοθέτη.

 Η υπόθεση της ταινίας:
 Ο Μουρακάμι, ένας νέος στο σώμα αστυνομικός, χάνει το όπλο του σε λεωφορείο του Τόκυο και ταπεινωμένος θέτει την παραίτηση του στον επιθεωρητή Σάτο, η οποία δεν γίνεται δεκτή.
Το κλεμμένο όπλο χρησιμοποιείται σε φόνο και ο Μουρακάμι αναζητά με λυσσασμένη μανία τον κάτοχο του στη μαύρη αγορά και τα καταγώγια του Τόκιο, για να ανακαλύψει στο τέλος ότι δεν πρόκειται για ένα «λυσσασμένο σκυλί» που δεν μπορεί να συγκρατήσει τα φονικά του ένστικτα, αλλά για μια αδερφή ψυχή, έναν συμπολεμιστή του, ο οποίος απλώς πήρε διαφορετικό δρόμο από τον ίδιο.
Ο Κουροσάβα, επηρεασμένος από τον Σιμενόν, τον Ζιλ Ντασέν (Γυμνή Πόλη) και το νεορεαλισμό (η 8 ½ λεπτών σεκάνς στη μαύρη αγορά κινηματογραφήθηκε όλη στα κρυφά), έθεσε σε λειτουργία ένα νέο είδος, το ιαπωνικό φιλμ νουάρ, υπογράφοντας το πρώτο αριστούργημα της καριέρας του.

 Μπορεί να μην είναι από τις γνωστότερες στο ευρύ κοινό ταινίες του Κουροσάβα, κυρίως εξαιτίας της χρονολογίας που γυρίστηκε (1949), ωστόσο πρόκειται για το πρώτο αριστούργημα του Ιάπωνα, αλλά και από τα πρώτα φιλμ νουάρ εκτός Αμερικής.

 Ο Τοσίρο Μιφούνε σε ηλικία 29 ετών πρωταγωνιστεί, στην τρίτη του εδώ (από τις 16 συνολικά) συνεργασία με τον Κουροσάβα μετά τις ταινίες "Drunken Angel" και "Quiet Duel", υποδυόμενος τον Μουρακάμι, ένα «ψαρωμένο» αστυνομικό ντετέκτιβ, ο οποίος θα ψάξει με λύσσα να βρει τον κλέφτη που βούτηξε το υπηρεσιακό του όπλο και το χρησιμοποίησε για φόνο. Τελικά όταν φτάσει στην αλήθεια, θα ανακαλύψει ότι δεν επρόκειτο για κάποιον "λυσσασμένο σκύλο" που ληστεύει και σκοτώνει κατά συρροήν, αλλά για ένα συμπολεμιστή του που απλώς χάραξε διαφορετική πορεία από τον ίδιο.

 Τη δική του πορεία χαράζει και το μοιραίο αντικείμενο της ιστορίας, το περίστροφο. Αρχικά θα κλαπεί από τον αστυνομικό και εν συνεχεία θα χρησιμοποιηθεί για μία σειρά από φόνους, ενώ ο δράστης θα ταλαντευτεί αν πρέπει να το επιστρέψει(!) ή να το εξαφανίσει. Η απειρία του, καθότι δεν πρόκειται για οργανωμένο εγκληματία, θα μπλέξει τα πράγματα και θα δώσει την ευκαιρία στο Μουρακάμι να τον πλησιάσει αναζητώντας τον στις λαϊκές συνοικίες του Τόκυο και τελικά να τον ανακαλύψει. Μέχρι να φτάσει όμως σε εκείνον, θα γνωρίσει την ειρωνεία και το χλευασμό των συναδέλφων του, ενώ θα αγγίξει τα όρια της τρέλας. Θα τον κατακλύσουν οι ενοχές για την κατάσταση του ηλικιωμένου Σάτο (Τακάσι Σιμούρα), του ανωτέρου του, ο οποίος δίνει μάχη για τη ζωή του.

 Το δίδυμο Σιμούρα - Μιφούνε δένει πολύ όμορφα και ο Κουροσάβα σκηνοθετεί εκπληκτικά δημιουργώντας εξαιρετική ατμόσφαιρα, παρουσιάζοντας την εικόνα της μεταπολεμικής Ιαπωνίας που προσπαθεί να ξαναστηριχθεί στα πόδια της μέσα από δύσκολες καταστάσεις (μαύρη αγορά, γραφειοκρατία, συμμορίες, πορνεία) και χαρίζοντας στην κινηματογραφική ιστορία ένα σπουδαίο νουάρ, καινοτομώντας, καθώς είναι το πρώτο προερχόμενο από την Ασία.


 Το "Stray Dog" είναι η ιστορία ενός νέου ντετέκτιβ που κυνηγάει την ίδια του τη σκιά. Ξεχωρίζει πάνω απ' όλα για την εκπληκτική του ατμόσφαιρα, ενώ ο κορυφαίος Ιάπωνας σκηνοθέτης κάνει ένα πανανθρώπινο πορτρέτο για την καθ' υπέρβαση συμπεριφορά του ήρωά του.

 Βαθμολογία: 8,5/10

Kagemusha, Akira Kurosawa, 1980

 «Καγκεμούσα, ο Ίσκιος του Πολεμιστή» ("Kagemusha the Shadow Warrior" ο αγγλικός τίτλος και "影武者" ο αυθεντικός), από τον Akira Kurosawa και το 1980. Ένα πραγματικά σπουδαίο φιλμ, που ακολουθεί κατά πόδας τα μεγάλα αριστουργήματα ("Rashomon", "RAN", "Throne of Blood", "Seven Samurai", "Ikiru", "Yume") του κορυφαίου Ιάπωνα σκηνοθέτη. Μία επική ταινία, που κέρδισε το Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών του 1980, ενώ προτάθηκε και για 2 Όσκαρ (Σκηνικών, Ξενόγλωσσης Ταινίας) την επόμενη χρονιά.

 Η υπόθεση της ταινίας:
 Ιαπωνία, 16ος Αιώνας. Ο Σίνγκεν Τακέντα, ένας πανίσχυρος πολέμαρχος, έχει ταυτίσει το όνομά του με το ρητό: "γρήγορος σαν τον άνεμο, σιωπηλός σαν το δάσος, μανιώδης σαν τη φωτιά". Καθώς βρίσκεται ένα βήμα πριν το θάνατο, όντας τραυματισμένος από τις μάχες, ο Σίνγκεν δίνει εντολή να βρεθεί ένας σωσίας του για να τον αντικαταστήσει. Με αυτόν τον τρόπο θα μείνει ο θάνατός του κρυφός και οι εχθροί του δεν θα επιτεθούν στη φυλή του. Ο Καγκεμούσα, ο ίσκιος του πολεμιστή, είναι ένας μικροεγκληματίας που πρέπει να μεταμορφωθεί σε σπουδαίο ηγέτη και να διοικήσει 25.000 στρατιώτες Σαμουράι.

 Βρισκόμαστε στην Ιαπωνία γύρω στα 1572 και τον εμφύλιο, όπου ένας από τους τρεις ισχυρούς πολέμαρχους, ο Σίνγκεν Τακέντα, τραυματίζεται θανάσιμα. Μπροστά στον κίνδυνο να ηττηθεί ο Οίκος, οι Τακέντα μετά από εντολή του ίδιου του Σίνγκεν βρίσκουν ένα σωσία και κρύβουν το γεγονός από τους εχθρούς. Με αυτόν τον τρόπο θα μείνει ο θάνατος του κρυφός και οι εχθροί του δεν θα επιτεθούν στη φυλή του. Ο Καγκεμούσα, ένας μικροκακοποιός, παίρνει τη θέση του άρχοντα και καλείται να μεταμορφωθεί σε ηγέτη.

  Ο Καγκεμούσα είναι ολόιδιος με το νεκρό άρχοντα Σίγκεν. Άλλωστε Kagemusha στα Ιαπωνικά σημαίνει «σωσίας» και αυτό είναι το κύριο θέμα της ταινίας. Ο σωσίας, που παίρνει τη θέση του αρχηγού του Οίκου Τακέντα.
 Και όλο το φιλμ περιστρέφεται γύρω απ' τον Kagemusha. Στην αρχή θα αρκεί μονάχα η παρουσία του, με σκοπό να ξεγελαστούν οι εχθροί, και δεν θα χρειάζεται να κάνει τίποτe άλλο, ούτε να αναλάβει πρωτοβουλίες, ούτε να καθοδηγήσει τη φυλή.
 Όμως η συνέχεια θα είναι εντελώς διαφορετική. Ο πόλεμος συνεχίζεται και οι Τακέντα σύντομα θα κερδίσουν μία μάχη, με αποτέλεσμα ο Kagemusha να γίνεται ολοένα και πιο απαραίτητος και να πρέπει να ηγηθεί του Οίκου.
 Αλλά το εντυπωσιακό είναι ότι σιγά σιγά αρχίζει και μοιάζει όλο και περισσότερο στον αποθανόντα αρχηγό!

 Ο μέγας Kurosawa κινηματογραφεί εδώ, εν έτει 1980, μία επική παραγωγή, με ένα πλουσιότατο καστ, χιλιάδες κομπάρσους, πάρα πολλά άλογα, πανέμορφες εικόνες και άκρως εντυπωσιακές σκηνές. Φυσικά έχει στο πλευρό του τη σημαντικότατη βοήθεια των George Lucas, Francis Ford Coppola, που είναι εκτελεστικοί παραγωγοί του φιλμ, αλλά και την υπέροχη μουσική του Shinichiro Ikebe.

 Ακόμη ο Ιάπωνας σκηνοθέτης καταπιάνεται με δύο αγαπημένα του θέματα, την εξουσία και τον πόλεμο και συγκεκριμένα με το τι παιχνίδια παίζει η πρώτη (σε βάρος του δύσμοιρου Καγκεμούσα, που παγιδεύεται στα γρανάζια της) και τι ανοησία (πέραν του αυτονόητου δραματικού μέρους) είναι ο δεύτερος, κάτι που αποτυπώνεται περίτρανα στο φινάλε του φιλμ. Ενώ τονίζεται και η προσωπική τραγωδία, που βιώνει ο "Ίσκιος του Πολεμιστή", ο οποίος θα συμμετάσχει σε ένα παιχνίδι ερήμην του και εις βάρος του, θα παγιδευτεί μέσα σε αυτό και θα καταλήξει στο πουθενά, όταν πια θα είναι άχρηστος να εξυπηρετήσει άλλο τα συμφέροντα του συστήματος...

 Πρόκειται για μία σπουδαία ταινία, που στέκεται επάξια δίπλα στα κορυφαία αριστουργήματα του Akira Kurosawa και η οποία του έδωσε τον χρυσό Φοίνικα στις Κάννες (1980), αλλά και δύο υποψηφιότητες για Oscar (1981).

 Βαθμολογία: 8,5/10

Tengoku to jigoku, Akira Kurosawa, 1963

 Μία ακόμη σπουδαία ταινία του τεράστιου Akira Kurosawa και του 1963. Μεταφρασμένο στα ελληνικά ως «Ο Δολοφόνος του Τόκυο», είναι γνωστό με τον αγγλικό τίτλο «High and Low», ενώ ο Ιαπωνικός τίτλος σημαίνει κατά λέξη «Παράδεισος και Κόλαση» γι' αυτό θα το βρείτε και ως «Heaven and Hell».
 Πρόκειται για μία σύγχρονη ταινία αφού ο κορυφαίος Ιάπωνας δημιουργός αφήνει πίσω τους Σαμουράι και καταπιάνεται με την μεταπολεμική πια Ιαπωνία κάνοντας ένα δυνατό αστυνομικό θρίλερ.

 Η υπόθεση της ταινίας:
 Ο βιομήχανος υποδηματοποιίας Γκόντο βρίσκεται στα πρόθυρα να κλείσει μια εμπορική συμφωνία που θα του επιτρέψει να πάρει τον πλήρη έλεγχο της επιχείρησης του, όταν πληροφορείται ότι έχει απαχθεί το παιδί του. Όμως οι απαγωγείς έχουν απαγάγει κατά λάθος το παιδί του σοφέρ του, θέτοντας στον Γκόντο ένα τεράστιο ηθικό δίλημμα αν θα πρέπει να πληρώσει τα λύτρα. Στο μεταξύ ο επιθεωρητής Τοκούρα στληνει ένα ανθρωποκυνηγητό στο Τόκιο για να βρει τα ίχνη και να συλλάβει τον απαγωγέα. Αριστουργηματική μεταφορά ενός μυθιστορηματος του Εντ ΜακΜπέιν (που ξανάγινε ταινία με τον Μελ Γκίμπσον με ολότελα διαφορετκό πνεύμα). Ο Κουροσάβα μας μεταφέρει ξανά στα καταγώγια και τους κακόφημους δρόμους του Τόκιο κάνοντας ταυτόχρονα ένα συναρπαστικό θρίλερ που βλέπουμε με κομμένη την ανάσα.

 Ο μέγας Κουροσάβα μετά τις τολμηρές αλλά επιτυχημένες διασκευές έργων των Σαίξπηρ, Ντοστογιέφσκι θα μεταφέρει στην Ιαπωνία το αστυνομικό μυθιστόρημα του Εντ ΜακΜπέιν King's Ransom και το αποτέλεσμα είναι και πάλι εντυπωσιακό!

 Η ταινία είναι χωρισμένη σε δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος η δράση εξελίσσεται εξ ολοκλήρου στην πολυτελή έπαυλη του ήρωά μας, του βιομήχανου Γκόντο, τον οποίο υποδύεται ο μόνιμος πρωταγωνιστής του Κουροσάβα, ο μοναδικός Toshiro Mifune. Η θεατρικών καταβολών σκηνοθεσία του Κουροσάβα είναι εκπληκτική, αν και καταναλώνει πολύ ώρα στην έπαυλη του ήρωα, κάτι που ίσως να κουράζει λίγο.

 Ο Γκόντο λοιπόν δέχεται ένα τηλεφώνημα και μαθαίνει ότι ο γιος του απήχθει και ο απαγωγέας του ζητά τρελά λύτρα. Αργότερα θα αποδειχθεί ότι ο απαγωγέας έκανε λάθος και αντί του υιού του απήγαγε τον φίλο του μικρού και παιδί του σωφέρ του Γκόντο. Και εδώ ο ήρωας μας θα αντιμετωπίσει το τρομαχτικό δίλημμα: Να πληρώσει ή όχι το υπέρογκο ποσό των λύτρων, το οποίο ναι μεν θα σώσει το παιδί αλλά παράλληλα θα τον οδηγήσει σε χρεοκωπία...

 Στο δεύτερο μέρος ο Κουροσάβα ορμάει στους δρόμους και με κύριο άξονα τις αστυνομικές έρευνες ως κοινωνικό σύνολο θα προσπαθήσει να ανακαλύψει τον απαγωγέα. Ο Γκόντο παραμένει εγκλωβισμένος στη βίλα του και τον εντοπισμό του δράστη θα αναλάβει η συλλογική προσπάθεια. Στο αστυνομικό μυθιστόρημα ο ήρωας παίρνει το νόμο στα χέρια του και προσπαθεί μόνος του να βρει τη λύση. Εδώ όμως ο Κουροσάβα κρατάει μόνο την ιδέα της απαγωγής του λάθους παιδιού με το ακόλουθο δίλημμα αλλα αφήνει τον ήρωα να περιμένει τις κινήσεις της αστυνομίας, του νόμου, της ομαδικής προσπάθειας.

 Και βέβαια με την εξόρμηση αυτή στους δρόμους βλέπουμε και το Τόκυο του '60 και την επίθεση του σκηνοθέτη στον ταξικό διαχωρισμό με την πολυτελή βίλα στο ψηλό μέρος της πόλης από τη μία και τα φτωχά καταγώγια και τα βρωμσόκακα στα χαμηλά από την άλλη... Οι πλούσιοι και οι φτωχοί. Οι έχοντες και οι μη έχοντες. Ο παράδεισος και η κόλαση...

 Το γνωστό στυλ του Κουροσάβα είναι έξοχο κι εδώ, η σκηνοθεσία του Ακίρα εκπληκτική, η ερμηνεία του Μιφούνε αξέχαστη για μία ακόμη φορά, η ένταση κι η αγωνία διάχυτες, η κοινωνική κριτική εύστοχη και το φινάλε υπέροχο. Ο Γκόντο τετ α τετ με τον απαγωγέα που έχει συλληφθεί και βρίσκεται στη φυλακή θα είναι πολύ ήρεμος και συμπονετικός απέναντι στον δράστη περιμένοντας υπομονετικά να μάθει τα κίνητρα που τον οδήγησαν στο να κάνει κάτι τέτοιο καθώς και τα συναισθήματα που νιώθει...

 Πολύ μεγάλη ταινία, στέκεται επάξια δίπλα στα κορυφαία αριστουργήματα του σπουδαίου Ιάπωνα κινηματογραφιστή.

 Βαθμολογία: 8,5/10

Ikiru, Akira Kurosawa, 1952

 «Ο Καταδικασμένος», όπως είναι -εντελώς λανθασμένα- ο ελληνικός τίτλος αυτής της αριστουργηματικής ταινίας του κορυφαίου Ιάπωνα σκηνοθέτη, Akira Kurosawa και του 1952. Η ταινία περιγράφει τους τελευταίους μήνες της ζωής ενός γραφειοκρατικού υπάλληλου, του Βατανάμπε, ο οποίος μαθαίνει πως πάσχει από καρκίνο...
 Δεν συγκαταλέγεται ανάμεσα στα μεγάλα αριστουργήματα του τεράστιου αυτού κινηματογραφιστή («Rashomon», «Ran», «Throne of Blood», «Kagemusha», μεταξύ άλλων), ωστόσο θεματικά το «Ikiru» νομίζω ότι ίσως αποτελεί την πιο αισιόδοξη και συγκινητική ταινία του Kurosawa και παράλληλα την αγαπημένη του ίδιου του μέγα δημιουργού.

 Η υπόθεση της ταινίας:
 Η δονκιχωτική εκστρατεία ενός μέσου διοικητικού υπαλλήλου, που μαθαίνει πως πρόκειται να πεθάνει, για τη δημιουργία ενός πάρκου. Ikiru, όμως στα ιαπωνικά δεν έχει σχέση με καταδίκη, καθώς σημαίνει αναζωογονώ. Ένα χαμηλών σκηνοθετικά τόνων,αλλά με έντονο συναισθηματισμό, ψυχολογικό δράμα που αν και γυρίστηκε πριν από 50 περίπου χρόνια θίγει μερικά πολύ ευαίσθητα θέματα που παραμένουν επίκαιρα.

 Η ελληνική απόδοση του «Ikiru», όπως ανέφερα στον πρόλογο είναι απολύτως λανθασμένη. Γιατί "ikiru" σημαίνει "να ζεις". Άρα λοιπόν, το «Ikiru» δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να μεταφραστεί «Ο Καταδικασμένος», αφού και το νόημα της ταινίας κάθε άλλο παρά πεσιμιστικό είναι. Ο ήρωάς μας θα μάθει πως έχει καρκίνο (και θεωρητικά θα τον «καταδικάσει»), αλλά ουσιαστικά αυτό θα τον ωθήσει στο να ζήσει επιτέλους τη ζωή του, αφού μέχρι τότε και σύμφωνα με την ζωή που (δεν) έκανε, έμοιαζε να ήταν ζωντανός νεκρός!

 Σε ασπρόμαυρο φόντο και με έναν εκπληκτικό Takashi Shimura, που από το βλέμμα του μόνο, μέχρι τις εκφράσεις και το περπάτημά του πείθει στο ρόλο του ετοιμοθάνατου υπαλλήλου Βατανάμπε, ο Κουροσάβα κάνει με το κλασικό πια «Ikiru» την πιο αισιόδοξη και συγκινητική για πολλούς ταινία του.
 Ο Βατανάμπε λοιπόν, ένας γραφειοκρατικός υπάλληλος, χήρος και πολύ ήσυχος άνθρωπος, θα πληροφορηθεί πως πάσχει από καρκίνο και του απομένουν μερικοί (απροσδιόριστο ως προς την ακρίβεια) μήνες ζωής.
 Έχοντας το γνώθι σ' αυτόν, ξέρει πολύ καλά πως η μέχρι τώρα ζωή του ήταν «άδεια» από εύθυμες καταστάσεις, έντονες στιγμές, συναισθήματα, προσωπική διασκέδαση, έρωτες... Η πρώτη του σκέψη, αυθόρμητα, θα είναι να προλάβει στο διάστημα που του απομένει να καλύψει το πολύ μεγάλο κενό τόσων χρόνων και να εκπληρώσει στο βαθμό που μπορεί κάποιες επιθυμίες του που μοιάζουν χαμένες... Και παράλληλα θα τον απασχολήσουν διάφορα φιλοσοφικής φύσης ερωτήματα.

 Θα αρχίσει να σπαταλάει τις οικονομίες του αποκλειστικά για διασκέδαση, θα ερωτευθεί ένα νεαρό κορίτσι και για πρώτη φορά θα δείχνει να απολαμβάνει και να ευχαριστιέται πραγματικά αυτό που λέμε «ζωή».
 Σύντομα όμως θα συνειδητοποιήσει ότι άλλο είναι αυτό που επιθυμεί. Θα σταματήσει να διασκεδάζει και να κάνει πράγματα για τον εαυτό του και θα αποφασίσει να βοηθήσει τους συνανθρώπους του. Συγκεκριμένα θα δουλέψει για να συνεισφέρει οικονομικά στη δημιουργία μιας παιδικής χαράς προσφέροντας έτσι κοινωνικό έργο αλλά και χαρά σε τόσους συνανθρώπους του...
 Και μετά θα πεθάνει, προσδίδοντας με τον θάνατό του νόημα στους συναδέλφους του, όπως ακριβώς και το -μικρό- υπόλοιπο της ζωής του θα αποκτήσει νόημα για τον ίδιο...

 Και ο Κουροσάβα θυμίζοντάς μας τον Αριστοτέλη μας μιλάει για τις κοινωνικές πράξεις και αξίες και φυσικά τον άνθρωπο ως κύριο εκφραστή τους. Ενώ θα παίξει και με το χωρο-χρόνο και την σχετικότητα της αλήθειας (όπως έκανε στο Rashomon) όταν μετά τον θάνατο του Βατανάμπε, οι συνάδελφοί του θα συγκεντρωθούν για να τον τιμήσουν και ο καθένας θα παρουσιάσει την δική του εκδοχή και άποψη για τον αποθανόντα και την ζωή του, προφανώς κρυμμένοι πίσω απ' τις δικές τους ατέλειες.

 Και σκηνοθετικά βεβαίως θα αριστεύσει. Με μεγάλη χρήση των πλάνων-σεκάνς, εξαιρετική αυτή των φλας μπακ, έξοχο μοντάζ, μη γραμμική, οικονομική αφήγηση και επιρροές από διάφορα κινηματογραφικά είδη (ιδιαίτερα έντονος ο γερμανικός εξπρεσιονισμός) ο Κουροσάβα με σοβαρότητα και δίχως να κυνηγάει το μελό θα μας προσφέρει την πιο άρτια παρουσίαση του πλουσιοτάτου δραματουργικού του έργου.

 Η ανακοίνωση του θανάτου ως μέσο ώθησης για την ζωή και η καταδικασθείσα ασθένεια ως τρομερή κινητήρια δύναμη για ζωντάνια και προσωπική ευτυχία.

 Βαθμολογία: 10/10

Rashomon, Akira Kurosawa, 1950

 

 Το Rashomon του Akira Kurosawa, του σημαντικοτέρου ίσως Ιάπωνα σκηνοθετη είναι ένα αριστουργηματικό φιλμ, που μπορεί να μην έτυχε της αποδοχής και απήχησης ταινιών όπως "The Seven Samurai", "Ran", "Throne of Blood", "Yojimbo", αλλά προσωπικά δε νομίζω ότι υστερεί συγκρίσει με αυτές. Απεναντίας, του χάρισε το βραβείο Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας και το "Χρυσό Λιοντάρι" στο φεστιβάλ Βενετίας, ενώ ήταν το φιλμ που του προσέδωσε παγκόσμια καταξίωση!


  Η υπόθεση της ταινίας:
 Στην Ιαπωνία του 12ου αιώνα, μια γυναίκα βιάζεται και ο σύζυγός της δολοφονείται από τον πασίγνωστο ληστή Ταγιομαρού. Ο δράστης σύντομα συλλαμβάνεται αλλά η κατάθεσή του, είναι εντελώς διαφορετική από την κατάθεση του θύματος. Ένας αυτόπτης μάρτυρας που βρήκε το πτώμα του άντρα, καλείται για να δώσει φως στην υπόθεση αλλά περιπλέκει περισσότερο την κατάσταση καθώς η κατάθεση του είναι επίσης διαφορετική από τις υπόλοιπες... Μια ταινία πάνω στην αβεβαιότητα, την αμφιβολία, και την ανησυχία που προκαλούν όλα αυτά τα συναισθήματα. Κρύβει όλους τους φιλοσοφικούς και ψυχολογικούς αρμονικούς ήχους που θα χαρακτηρίζουν από εκεί και έπειτα την κινηματογραφική πορεία του σκηνοθέτη. Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ της Bενετίας και Οσκαρ ξένης ταινίας, και εκπληκτική ερμηνεία από τον Μιφούνε.

 Το εκπληκτικό σενάριο δια χειρός Akira Kurosawa, Shinobu Hashimoto, είναι από μια νουβέλα του Ryunosuke Akutagawa. Ο Toshiro Mifune δίνει και εδώ μία εκπληκτική ερμηνεία.

  Φαινομενικά και με πρώτη ανάγνωση πρόκειται για ένα αστυνομικό θρίλερ, με την δολοφονία ενός αριστοκράτη, το βιασμό της γυναίκας του, μάρτυρες, υπόπτους κλπ.. Ο σπουδαίος όμως Ιάπωνας σκηνοθέτης δεν μένει εκεί. Αντίθετα, μας παρουσιάζει το φόνο και το βιασμό ως αφορμές για να μας οδηγήσει σε ένα υπέροχο φιλοσοφικό ταξίδι. Τα ερωτήματα που θέτει είναι αμέτρητα και ο θεατής παρασύρεται άνευ όρων στην πανέμορφη -αν και σε ασπρόμαυρο φόντο- μαγεία που προσφέρει ο Κουροσάβα.
 Ένα δοκίμιο επί της ουσίας για την αλήθεια, το ψέμα και τη λεπτή διαχωριστική γραμμή που υπάρχει ανάμεσά τους. Τί είναι αλήθεια λοιπόν και τί ψέμα, έννοιες όπως υποκειμενικότητα, διαφορετική εκδοχή, αμφισβήτηση, δυσπιστία, ανασφάλεια αποτελούν μέρη του κουβαριού που με μαεστρικό τρόπο ξεδιπλώνει ο Κουροσάβα επί της οθόνης.

 Τρία πρόσωπα λοιπόν, τρεις διαφορετικές εκδοχές πάνω στην ίδια ιστορία. Τρία διαφορετικά χωροχρονικά επίπεδα. Τρεις διαφορετικές οπτικές γωνίες. Τρεις ξεκάθαρα υποκειμενικές ιστορίες, γεμάτες αντιθέσεις... και αργότερα και μία τέταρτη.
 Η ιστορία είναι η ίδια. Τα γεγονότα τα ίδια. Η ατομικότητα όμως της υποκειμενικής προσέγγισης του κάθε μάρτυρα ποικίλλει. Σε αυτό συμβάλλουν διάφορα συναισθήματα, εμπειρίες, συμφέροντα, απόψεις, προσωπικότητες του καθενός.
  Ο Κουροσάβα χρησιμοποιεί με εκπληκτικό τρόπο τα flash backs για να αφηγηθεί τις τέσσερις διαφορετικές εκδοχές και συνολικά η σκηνοθεσία είναι εξαιρετική. Ποιος τελικά λέει την αλήθεια, εάν όντως κάποια απ' τις προσεγγίσεις είναι αληθινή... Κάπου εδώ μας κλείνει το μάτι ο Ιάπωνας σκηνοθέτης, αφού "Οι άνθρωποι δεν μπορούν να πουν την αλήθεια γιατί είναι άνθρωποι" όπως λέει χαρακτηριστικά εις εκ των μαρτύρων!
   

Ταινία σταθμός στην ιστορία του κινηματογράφου. Συχνά θα την βρείτε σε λίστες ανάμεσα με τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών. Μια δημιουργία αποτελούμενη απ' τα υλικά που είναι φτιαγμένα τα αριστουργήματα.

Ο ίδιος ο Ακίρα Κουροσάβα είχε πει σχετικά με το σενάριο της ταινίας και τους χαρακτήρες:
«Τα ανθρώπινα όντα είναι ανίκανα να είναι ειλικρινείς με τον εαυτό τους όσον αφορά τους ίδιους τους τούς εαυτούς. Δεν μπορούν να μιλήσουν για τους εαυτούς τους χωρίς να τους εξωραΐσουν. Το σενάριο περιγράφει τέτοια ανθρώπινα όντα-είδη που δεν μπορούν να επιβιώσουν χωρίς ψέματα που να τα κάνουν να νοιώθουν άνθρωποι καλύτεροι από όσο είναι. Δείχνει ακόμη αυτή την αμαρτωλή ανάγκη τους να κολακεύουν και να προσποιούνται ακόμη και μέσα από τον τάφο-ακόμη και ο χαρακτήρας που πεθαίνει δεν μπορεί να σταματήσει να λέει ψέματα όταν μιλάει μέσω του μέντιουμ στους ζωντανούς. Ο εγωισμός είναι μια αμαρτία που το ανθρώπινο ον κουβαλάει μαζί του εκ γενετής. Η λύτρωση από αυτή είναι το πιο δύσκολο πράγμα.»

 Δάσκαλος για ολόκληρο τον κινηματογράφο ο Kurosawa, πολλές ταινίες του διδάσκονται ως σεμινάρια σε σχολές κινηματογράφου -μεταξύ των οποίων και το Rashomon- ενώ πολλοί μεταγενέστεροι συνάδελφοί του πήραν πολλά στοιχεία απ' τις ταινίες και τον τρόπο κινηματογράφησης του σπουδαίου Ιάπωνα σκηνοθέτη. 

Βαθμολογία: 9,5/10